ساختن یک بازی موبایل دیگر فقط کار استودیوهای بزرگ نیست. یک کسب‌وکار که می‌خواهد مشتری‌هایش را سرگرم کند، معلمی که می‌خواهد درس را به بازی تبدیل کند یا کسی که سال‌ها ایده‌ی یک بازی را در ذهن دارد، همه می‌توانند ساخت بازی را سفارش بدهند. اما اگر ندانید این مسیر چطور پیش می‌رود، ممکن است وقت و هزینه‌ی زیادی هدر برود.
در این راهنما، بر اساس تجربه‌ی تیم کلیپا در ساخت و انتشار بیش از ده بازی و اپلیکیشن در کافه‌بازار، مراحل سفارش ساخت بازی را از اول تا آخر مرور می‌کنیم.
۱. ایده را روشن کنید
اولین قدم، نوشتن ایده در چند جمله‌ی ساده است. لازم نیست سند فنی بنویسید؛ کافی است به این سؤال‌ها جواب بدهید:
- بازی درباره‌ی چیست؟ مثلاً «یک بازی جورچین سه‌تایی که بازیکن با بردن مرحله‌ها یک دهکده را بازسازی می‌کند.»
- مخاطب کیست؟ کودک، نوجوان، بزرگسال یا مشتریان یک برند خاص.
- روی چه پلتفرمی اجرا می‌شود؟ اندروید، iOS، وب یا همه.
- بازی‌های مشابه کدام‌اند؟ نام بردن دو یا سه بازی شبیه، سریع‌ترین راه برای فهماندن ایده است.
- هدف شما چیست؟ درآمد از فروش، تبلیغ یک برند، آموزش یا سرگرمی.
هرچه این پاسخ‌ها روشن‌تر باشد، برآورد زمان و هزینه دقیق‌تر می‌شود. اگر می‌خواهید یک قدم جلوتر بروید، مقاله‌ی سند طراحی بازی (GDD) را بخوانید.
۲. نوع و دامنه‌ی بازی را مشخص کنید
بزرگ‌ترین عامل در زمان و هزینه‌ی ساخت، دامنه‌ی بازی است. یک بازی پازل ساده با چند ده مرحله با یک بازی آنلاین چندنفره که سرور، رتبه‌بندی و فروشگاه درون‌برنامه‌ای دارد، زمین تا آسمان فرق می‌کند. پیشنهاد ما همیشه این است:
نسخه‌ی اول را کوچک بسازید، منتشر کنید، بازخورد بگیرید و بعد بزرگش کنید.
به این نسخه‌ی کوچک اما کامل، MVP می‌گویند. بازی‌ای که زودتر به دست بازیکن برسد، زودتر به شما می‌گوید کدام بخش‌هایش ارزش سرمایه‌گذاری بیشتر دارد.
۳. درخواست و پیش‌فاکتور
در کلیپا، کافی است فرم سفارش ساخت بازی را پر کنید: نوع بازی، پلتفرم، موتور بازی‌سازی دلخواه (اگر ترجیحی دارید)، سبک گرافیکی، بودجه‌ی تقریبی و زمان‌بندی. اگر طرح، اسکچ یا نمونه‌ای دارید، همان‌جا پیوست کنید.
تیم سفارش را بررسی می‌کند، اگر سؤالی باشد در همان صفحه‌ی سفارش می‌پرسد و بعد پیش‌فاکتور را می‌فرستد. پیش‌فاکتور خوب باید این‌ها را داشته باشد:
- شرح دقیق آنچه ساخته می‌شود و آنچه ساخته نمی‌شود؛
- تقسیم کار به چند مرحله (مایلستون) با خروجی مشخص برای هر مرحله؛
- مبلغ هر مرحله و زمان تقریبی تحویل آن.
۴. پرداخت مرحله‌ای؛ امن برای هر دو طرف
پرداخت یکجای کل هزینه در ابتدای کار، ریسک بزرگی برای سفارش‌دهنده است. در مدل مرحله‌ای، شما فقط هزینه‌ی مرحله‌ای را می‌پردازید که شروع شده و قبل از پرداخت مرحله‌ی بعد، خروجی مرحله‌ی قبل را می‌بینید. در کلیپا هر مرحله از طریق درگاه بانکی و در صفحه‌ی همان سفارش پرداخت می‌شود و همه‌ی گفتگوها و فایل‌ها هم در همان صفحه می‌ماند.
۵. ساخت، تست و بازخورد
ساخت معمولاً این بخش‌ها را دارد:
- نمونه‌ی اولیه (پروتوتایپ): هسته‌ی بازی با گرافیک ساده، تا مطمئن شویم بازی کردنش لذت‌بخش است.
- گرافیک و صدا: کاراکترها، محیط، رابط کاربری، افکت‌ها و موسیقی.
- محتوا: مرحله‌ها، دشمن‌ها، آیتم‌ها و تنظیم سختی.
- سیستم‌های جانبی: ذخیره‌ی پیشرفت، فروشگاه درون‌برنامه‌ای، تبلیغات، رتبه‌بندی.
- تست و رفع اشکال روی گوشی‌های مختلف، به‌خصوص گوشی‌های ضعیف‌تر که بخش بزرگی از کاربران ایرانی از آن‌ها استفاده می‌کنند.
بهترین زمان برای بازخورد دادن، همان مرحله‌ی پروتوتایپ است؛ تغییر در آن مرحله ارزان است و بعد از ساخت گرافیک و محتوا گران.
۶. انتشار
بازی آماده که شد، باید در فروشگاه‌ها منتشر شود: آیکون، اسکرین‌شات، توضیحات، رده‌ی سنی و تنظیمات پرداخت. ما چک‌لیست کامل این مرحله را در مقاله‌ی انتشار بازی در کافه‌بازار نوشته‌ایم.
چطور تیم مناسب را انتخاب کنیم؟
- نمونه‌کار واقعی ببینید. بازی‌هایی که منتشر شده‌اند و می‌توانید نصبشان کنید، از هر رزومه‌ای معتبرترند. نمونه‌کارهای کلیپا را ببینید؛ همه در کافه‌بازار منتشر شده‌اند.
- قرارداد و مرحله‌بندی شفاف بخواهید.
- مالکیت سورس را از اول روشن کنید. سورس کامل و فایل‌های گرافیکی باید در پایان به شما تحویل شود.
- درباره‌ی پشتیبانی بعد از انتشار بپرسید. هر بازی بعد از انتشار به به‌روزرسانی نیاز پیدا می‌کند.
جمع‌بندی
سفارش ساخت بازی موبایل وقتی موفق است که ایده روشن، دامنه کوچک و قابل‌کنترل، و پرداخت مرحله‌ای باشد. اگر ایده‌ای دارید، همین حالا سفارش ساخت بازی را ثبت کنید؛ بررسی و ارسال پیش‌فاکتور رایگان است.